22 Haziran 2020'de eklendi

Paratiroit nedir? Hiperparatiroidzm nedir? Hipoparatiroidizm nedir?

Paratiroit nedir? Hiperparatiroidzm nedir? Hipoparatiroidizm nedir?

Paratiroit 

Paratiroit bezleri, boyundaki küçük endokrin bezleridir. İnsanlar, tiroit bezinin yan arkasında bulunan, iki çift olmak üzere dört paratiroit bezine sahiptir. Paratiroibezi, kandaki ve kemiklerdeki kalsiyum miktarının düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Bu bez düşük kan kalsiyumuna yanıt olarak paratiroit hormonu üretir ve salgılar. 

paratiroit bezi

Paratiroit bezlerinin boyutu bir pirinç tanesinden, bir bezelye tanesine kadar değişebilir. Yukarıdaki resimde sarımsı gözüken yerler paratiroit bezleridir. Genelde 3×6 mm olup hardal sarısı renginde görülebilirler. Sağlıklı paratiroit bezleri genellikle erkeklerde yaklaşık 30 mg, kadınlarda 35 mg ağırlığındadır. Bu bezler boynun muayenesi sırasında görülemez veya hissedilemez. 

Paratiroit bezlerinin temel işlevi, vücudun kalsiyum ve fosfat seviyelerini çok dar bir aralıkta tutmaktır, böylece sinir ve kas sistemleri düzgün bir şekilde çalışabilir. Paratiroit bezleri bunu paratiroit hormonu (PTH) salgılayarak yapar. 

Tiroit bezi ve paratiroit bezi kalsiyum yolunda birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Tiroit bezi üç hormon salgılar: T3, T4 ve kalsitonin. Kandaki kalsiyum seviyesi çok yüksek olduğunda, kalsitonin salgılanır ve seviye düşer. Kalsitonin bunu kemiklere kalsiyum atarak yapar. PTH kalsitonin ile antagonist çalışır. Kandaki kalsiyum seviyesi çok düşük olduğunda, PTH salınır ve kalsiyum seviyesi yükselir. Kalsiyum kemik deposundan salınır. Bu tetikleyici aynı zamanda idrardaki kalsiyumu tutar ve bağırsakları yutulan besin maddelerinden daha fazla kalsiyum emmesi için uyarır. 

Paratiroit hormonu, parathormon olarak da bilinir, kalsiyum ve fosfat homeostazının yanı sıra kemik fizyolojisinin kontrolünde rol oynayan, 9000-9500 dalton molekül ağırlığında küçük bir proteindir. PTH, D vitamini aktive ederek gastrointestinal kalsiyum emilimini arttırır ve böbrekler tarafından kalsiyumun korunmasını (yeniden emilimini) arttırır. Vücutta bulunan kalsiyumun %99’u kemiklerde bulunmaktadır. 

Hiperparatiroidizm 

Hiperparatiroidizm kandaki paratiroit hormonu (PTH) düzeylerinde bir artıştır. Bu, paratiroit bezlerindeki (primer hiperparatiroidizm) veya paratiroit bezlerinin dışındaki (sekonder hiperparatiroidizm) bir bozukluktan kaynaklanır. Primer hastalığı olan çoğu insanın tanı anında semptomları yoktur. Semptomlar ortaya çıktığında, yüksek kan kalsiyumuna bağlıdırlarUzun süredir yüksek kalsiyumu olan insanlarda, en yaygın semptom böbrek taşlarıdır.  Diğer semptomlar kemik ağrısı, halsizlik, depresyon, konfüzyon ve artan idrara çıkmayı içerebilir.  Hem primer hem de sekonder osteoporoz ile sonuçlanabilir (kemiklerin zayıflaması). 

Olguların%80’inde primer hiperparatiroidizm, paratiroit adenomu olarak bilinen tek benign bir tümöre bağlıdır.  Nadiren paratiroit kanserine bağlı olabilir. Sekonder hiperparatiroidizm tipik olarak D vitamini eksikliği, kronik böbrek hastalığı veya diğer düşük kan kalsiyum nedenleri nedeniyle ortaya çıkar. Primer hiperparatiroidi tanısı kanda yüksek kalsiyum ve PTH saptanmasıyla konulur. 

Primer hiperparatiroidizm adenom veya aşırı aktif paratiroit bezleri çıkarılarak tedavi edilebilir. Semptomları olmayanlarda, hafifçe artmış kan kalsiyum seviyeleri, normal böbrekler ve normal kemik yoğunluğu izlemesi gereklidir.  

Hipoparatiroidizm 

Hipoparatiroidizm, paratiroit hormonlarının yetersiz üretimi ile paratiroit bezlerinin fonksiyonunun azalmasıdır. Bu, kandaki düşük kalsiyum seviyelerine yol açabilir, genellikle kasların veya tetani kramplarına ve seğirmesine (istemsiz kas kasılması) ve diğer bazı semptomlara neden olabilir. Durum kalıtsal olabilir, ancak tiroit veya paratiroit bezi ameliyatından sonra da görülür ve bağışıklık sistemi ile ilgili hasarın yanı sıra daha nadir nedenlerden kaynaklanabilir.  

Tanı kan testleriyle ve sonuçlara bağlı olarak genetik test gibi diğer araştırmalarla konulur. Hipoparatiroidizmin tedavisi, replasman olarak uygulanabilecek kesin bir hormon formunun olmaması nedeniyle sınırlıdır. Bununla birlikte, paratiroit hormonuna benzer bir peptit olan teriparatid markası Forteo, enjeksiyonla verilebilir. Kalsiyum replasmanı veya D vitamini semptomları iyileştirebilir, ancak böbrek taşı ve kronik böbrek hastalığı riskini artırabilir. 

 

Başlıklar: , , , , , , , , ,

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

SİZİN İÇİN ÖNERİLİYOR

11 Kasım 2020, 14:06

Gece Körlüğü Nedir? Kalıcı Körlüğe Sebebiyet Verebilir

Gece körlüğü, aynı zamanda halk arasında tavuk karası olarak da bilinmektedir. Gözümüzde bulunan retinadaki doku hücresinin ışığı algılayan tabakasının zarar görmesi sonucu oluşmaktadır. Özellikle akraba evlilikleri sonucunda doğal olarak bir genetik geçişli hastalıktır. Gece körlüğü neden olur? Sorusunun en kısa cevabı ise; gece yahut zayıf ışıkta iyi görememe  olarak adlandırılır....

Devamını Görüntüle